Tam thanh gồm: Ngọc Thanh Nguyên Thuỷ T
hiên Tôn, Thượng Thanh Linh Bảo Thiên Tôn, Thái Thanh Đạo Đức Thiên Tôn chính là Tam Thanh. Ba vị là tôn thần tối cao, quan trọng bậc nhất trong phả hệ thần tiên Đạo giáo.
Tiên tượng Thượng Thanh Linh Bảo Thiên Tôn - Đại La Sư Bảo
Ngọc Thanh Nguyên Thuỷ Thiên Tôn đã có từ muôn thuở đời đời, “hỗn độn chi tiền, thái cổ chi tiên”, bất sinh bất diệt. Ngài khai thiên tích địa, lịch kiếp độ nhân, ngự tại Đại la thiên, Ngọc kinh sơn, Huyền đô ngọc thanh thánh cảnh thanh vi thiên cung.
Thượng Thanh Linh Bảo Thiên Tôn sinh vào “hỗn độn chi tiền, thái vô chi tiên”, vạn kiếp vĩnh tồn, bất sinh bất diệt. Ngài khai cửu tiêu, phân ngũ kiếp, diễn đỗng huyền nhất thập nhị bộ chân kinh, cư tại Vũ dư thiên, thượng thanh chân cảnh, thất bảo tử vi cung.
Thái Thanh Đạo Đức Thiên Tôn vô thủy vô chung, vô sinh vô diệt. Ngài tôn quý vô vàn, tại thánh được tán thán là chúng thánh chi tôn, tại chân là vạn chân chi tiên, tại địa là vạn quốc đế vương chi sư, tại pháp giới là vô thượng pháp vương, tại giáo là vạn giáo chi tổ. Thái thượng lão quân ấy, đại đạo chi chủ tể, vạn giáo chi tông nguyên, xuất hồ thái vô chi tiên, khởi hồ vô cực chi nguyên, chung hồ vô chung, cùng hồ vô cùng giả dã.
Hạ Chí 21.6 , tức ngày Thánh đản của Linh Bảo Thiên Tôn. Toàn hiệu của Ngài là Thái Thượng Huyền Hoàng Cao Thánh Nguyên Khí Sở Thành Linh Bảo Thiên Tôn Thượng Thanh Diệu Hữu Thượng Đế Ngọc Thần Đại Đạo Quân.
Độ Nhân Kinh chép: “Xích Minh khai đồ; vận độ tự nhiên; Nguyên Thủy an trấn; phu lạc ngũ thiên; Xích thư ngọc tự; Bát uy long văn; Bảo chế kiếp vận; sử thiên trường tồn”. Thuở ấy, vào niên hiệu Xích Minh, Nguyên Thủy Thiên Tôn tuyên diễn Xích thư ngọc văn, Bát uy long văn, Bảo chế kiếp vận chân kinh mà khiến trời đất trường tồn. Lời ấy, quý hơn vàng ngọc, uy linh mặc trắc, thần uy khôn cùng. Lời ấy, khai thiên lập địa, kiến thiết vũ hoàn, quảng cứu chúng sinh. Lời ấy, chính là Linh Bảo Cao Tôn vậy.
Linh Bảo Thiên Tôn còn được biết đến danh hiệu Thượng Thanh Cao Thánh Thái Thượng Ngọc Thần Nguyên Hoàng Đại Đạo Quân. “Chân linh vị nghiệp đồ” do Đào Hoằng Cảnh - một vị cao đạo biên soạn liệt Ngài vào vị tôn thần quan trọng thứ hai sau Nguyên Thủy Thiên Tôn. Thời Đường, Ngài được gọi là Thái Thượng Đại Đạo Quân, triều Tống xưng Linh Bảo Thiên Tônhoặc Linh Bảo Quân.
Đạo kinh truyền Linh Bảo Thiên Tôn có trước lúc vũ hoàn hình thành, từ thuở trạng thái hỗn độn sở hóa nguyên khí. Đích thị “Nhị thần chi tinh khí, cửu khánh chi tử yên”, hậu thác thai tam thiên thất bách niên mà đản sinh, trụ tại Thượng Thanh Cảnh, Huyền Đô Ngọc Kinh Tiên Phủ, có kim đồng, ngọc nữ, 30 vạn thị vệ, vạn thần triều bái. Thiên Tôn siêu độ cho chúng sinh không thể nghị bàn. Ngài có tam thập lục biến, thất thập nhị hóa, tùy thời, tùy địa mà ứng hóa.
Trong “Vân Cấp Thất Thiêm” trích dẫn từ “Đỗng Chân Đại Đỗng Chân Kinh”, nói về Linh Bảo Tôn rằng “Ngọc thần chi tinh khí, cửu khánh chi tử yên, ngọc huy hoán diệu, kim ánh lưu chân, kết hóa hàm tú, bao ngưng nguyên thần, ký thai mẫu thị, dục hình vi nhân”.
“Linh Bảo Lược Ký” nói rằng: “Thái thượng đại đạo quân dĩ khai hoàng nguyên niên thác thai vu tây phương lục na ngọc quốc, ký dựng vu hồng thị chi bào, ngưng thần quỳnh thai chi phủ tam thiên thất bách niên, hàng đản vu kỳ quốc úc sát sơn phù la chi nhạc đan huyền chi a trắc, danh viết khí độ, tự thượng khai nguyên. Cập kỳ trường, nãi khải ngộ đạo chân, kỳ tâm cao đạo, tọa vu khô tang chi hạ, tinh tư bách nhật nhi nguyên thủy thiên tôn hạ hàng, thụ linh bảo đại thừa chi pháp thập bộ diệu kinh”.
Thượng Thanh Cao Thánh Thái Thượng Ngọc Thần Đại Đạo Quân từ Nguyên Thủy Thiên Tôn thụ kinh pháp, dùng uy quyền Kinh bảo mà kiến thiết vũ hoàn, sắp xếp trời trăng, vận hành mọi nguyên lý. Thiên Tôn cư tam thập lục thiên chi đệ nhị cao vị thượng thanh cảnh, tại tam thập tứ thiên chi thượng, trị nhụy châu nhật khuyết, quản thất ánh tử phòng, kim đồng ngọc nữ các tam thập vạn thị vệ. Vạn thần nhập bái, ngũ đức bả phù, thượng chân thị thần, thiên hoàng bão đồ.
“Đỗng Huyền Bổn Hành Kinh” nói rằng Linh Bảo Thiên Tôn lấy Linh Bảo chi pháp mà tùy thế độ nhân. Tự Nguyên Thủy khai quang, chí vu Xích Minh nguyên niên, kinh cửu thiên cửu bách ức vạn kiếp, độ nhân hữu như trần sa chi chúng, bất khả thắng lượng. Phàm ngộ hữu duyên hảo học chi nhân, thỉnh vấn nghi nan, linh bảo thiên tôn tức bất lận giáo hối. Thiên tôn hữu tam thập lục biến, thất thập nhị hóa, nhân dục kiến chi, tùy cảm nhi ứng, thiên vạn xử khả phân thân tức đáo.
Đạo giáo cung quán đều có Tam Thanh Điện, hình tượng Linh Bảo Thiên Tôn thường phủng như ý, vị trí thường ở bên trái tượng Nguyên Thủy Thiên Tôn. Một số tượng tạo tác Ngài nắm giữ Thái Cực Đồ. Linh Bảo Tôn còn xưng “Thái thượng đại đạo quân”, “Thượng thanh đại đế”. “Đại Đỗng Chân Kinh” viết: “Thượng thanh cao thánh thái thượng đại đạo quân giả, cái ngọc thần chi tinh khí, khánh vân chi tử yên, ngọc huy diệu hoán, kim ánh lưu chân, kết hóa hàm tú, bao ngưng lập thần, đạo quân tức quảng tuyên kinh lục, truyện hồ vạn thế.”
Đạo chúng nay nhiên đăng lễ bái, trì tụng bảo cáo. Sở kỳ thập phương thiện tín, phúc thọ tăng diên, các gia đạo thái, trục hộ thanh bình, tái kỳ Đạo giáo tông phái, hương hỏa miên viễn, giáo pháp hưng long, thập phương đạo chúng, tu chân hữu phần, tam nghiệp lục căn chi quá cữu, Đạo tiền tịnh diệt, cửu huyền thất tổ chi tiên linh, tất siêu Đạo ngạn, tế độ trường dạ chi hồn, lợi ích chúng sinh chi khổ, ngưỡng bằng Đạo lực, vi thượng lương nhân.
Thượng Thanh Bảo Cáo - Chí tâm quy mệnh lễ. Cư thượng thanh cảnh , hiệu Linh Bảo quân; Tổ kiếp hóa sinh, cửu vạn cửu thiên dư phạm khí; Xích thư hoán phát, lục bách lục thập bát chân văn; Nhân hỗn độn xích văn nhi khai cửu tiêu; Kỷ nguyên động ngọc lịch nhi phân ngũ kiếp; Thiên kinh địa vĩ, nguy hồ tạo hóa chi tông; Xu âm ki dương, trác nhĩ lôi đình chi tổ; Đại bi đại nguyện, đại thánh đại từ; Ngọc Thần Đạo Quân Linh Bảo Thiên Tôn.
Chí tâm xưng niệm:
Huyền Đô Vạn Thọ Thiên Tôn,
Xích Minh Trung Kiếp Thiên Tôn,
bất khả tư nghị công đức.
—-------------------------------------------------
NGỌC THẦN ĐẠI ĐẠO QUÂN LINH BẢO THIÊN TÔN
Tam Thanh Triều Khoa viết: “Xích hỗn thái vô nguyên; Hóa sinh Linh Bảo Quân; Trị Thượng Thanh Cảnh, Vũ Dư Thiên Cung; Kì khí nguyên hoàng; Hiệu Linh Bảo Thiên Tôn; Diễn Đỗng Huyền Nhất Thập Nhị Bộ Chân Kinh”. Linh Bảo Thiên Tôn tôn hiệu là Thái Thượng Huyền Hoàng Cao Thánh Nguyên Khí Sở Thành Linh Bảo Thiên Tôn Thượng Thanh Diệu Hữu Thượng Đế Ngọc Thần Đại Đạo Quân. Ngài ngự tại Thượng Thanh Cảnh, Vũ Dư thiên cung. Hình tượng thường được họa tác một vị lão nhân tay phủng như ý mà tuyên thuyết Đạo Kinh.
Trong tín ngưỡng “Tam Bảo” của Đạo Giáo, Linh Bảo Thiên Tôn chính là Kinh Bảo. Nơi Đạo Tạng, ta gặp rất nhiều kinh điển bắt đầu bởi hai chữ “Đạo Ngôn”. Điều đó được mặc định rằng phần trích đoạn đó là do Linh Bảo Thiên Tôn khai thị diễn giáo. Lâu Gia Vịnh đạo trưởng khi giảng về hai chữ này, nói: “ Lời của Linh Bảo Thiên Tôn là lời của Đạo”.
Đạo chúng quy y Đạo - Kinh - Sư Tam bảo. Trong đó, quy y Kinh là lòng ngưỡng vọng kinh văn, thụ trì giáo pháp. Kinh kia chẳng phải là nơi tải Đạo, ẩn chứa huyền lý đất trời hay sao? Kinh là con đường đúng đắn, hợp lẽ Đạo. Lại nữa, Kinh là lối tắt dẫn đến Đại Đạo. Và theo một cách tế vi, Kinh được hiểu là bản giao ước giữa Đại Đạo và con người. Khi trì tụng, khi hành pháp, chính là ta đang đọc lại bản giao ước giữa mình với đấng Tạo Hóa. Ta nay nương nhờ chư phẩm tiên kinh mới có thể đến gần với Đạo, nhờ kinh mới có thể gặp gỡ diệu lý vậy!
Với một cách suy luận siêu hình: Chính Linh Bảo Thiên Tôn là Lời của đại Đạo. Ta tôn kính Linh Bảo Thiên tôn với danh xưng Kinh Bảo không phải vì Ngài là vị thủ thư coi giữ kinh sách, nhưng vì Ngài là đấng tỏ bày lời của Đại Đạo cho quần sinh. Lời đó, chẳng phải những lời tán thán vô tri mà là Lời Quyền Năng và Từ Bi của Tạo Hóa. Lời đó, một khi tuyên thuyết như phong hỏa dịch truyền, tam giới thập phương đều tuân thủ vậy.
Thượng Thanh Bảo Cáo mô tả một điển cố: “Nhân Hỗn Độn Xích Văn Nhi Khai Cửu Tiêu”. Từ trong hồng mông hỗn độn, lúc tối tăm của thuở đời đời, Nguyên Thủy Thiên Tôn tuyên thuyết Độ Nhân Kinh mà Thập Phương Thế Giới được khai sinh, Cửu Tiêu - nơi những vị thần nguyên thủy ngự trị được hình thành. Lời Đạo phân phán hồng mông, quy chế chúng sinh, há lại chưa đủ quyền năng ? Từ lời đó, nhân sinh được khai hóa, vạn vật biết đường ngay nẻo chính mà hướng về, ấy lại chưa phải đại từ bi sao?
Chúc thọ khoa nghi viết: “Quy mệnh lễ Kinh bảo, Tử Vi Quỳnh Đài thượng. Phượng triện long chương, chư thiên pháp luân tàng, chí nhất tâm tụng trì. Sám trừ tâm nghiệp chướng, thị cố quy y, trường phúc tiêu tai chướng”. Nay kê thủ lễ Kinh bảo, xin Ngài hằng vang vọng lời thiện hảo trong tâm hồn chúng đệ tử. Xin chớ để chúng đệ tử trầm mê trong thói ồn ã nhân sinh mà quên nghe tiếng Ngài thủ thỉ!
Kê thủ quy y Kinh; Tam thập lục bộ tôn; Tự trì vi tha chuyển; Diên phúc tế u minh; Nguyện thiêu Kinh bảo hương; Sinh sinh trường cung dưỡng; Phù Kinh bảo giả; Xích Minh triệu thủy; Kết khí thành văn; Hoán lạn nhi bát cốc thùy mang; Phu lộ nhi ngọc thiên uất tú; Tổng tam thừa chi uẩn áo; Quảng vạn hữu chi thuyên đề; Giải ngộ vô cùng; Cố mệnh Kinh bảo; Vũ Dư Thiên Cung; Thượng Thanh Cảnh; Đại Đạo Ngọc Thần Quân sở tại; Kim khuyết huyền đài hội chí chân; Duy nguyện từ bi giáng đạo tràng; Thiên thần nhân quỷ giai xưng khoái; Đại Thánh Kinh Bảo Thiên Tôn”.