Ngày 28 tháng Ba Nông lịch, Đông Nhạc Đại Đế Thánh thọ. Hôm nay ta tìm hiểu sơ qua về Ngài. Đông Nhạc Đại Đế chủ quản nhân gian “Quý tiện tôn ti chi sổ, sinh tử tu đoản chi quyền”, “Lĩnh quần thần ngũ thiên cửu bách nhân, chủ sinh chủ tử, bách quỷ chi chủ soái dã”. Đạo giáo tôn xưng Ngài là “Trung giới chí tôn đông nhạc thánh đế”, “Đông nhạc thiên tề đại sinh nhân nguyên thánh đế”, “Uy quyền tự tại thiên tôn”, ngự tại Bồng Huyền Thiên Cung Đông Nhạc Thái Đại Cung.
Tiên tượng Đông Nhạc Đại Đế
Theo học thuyết âm dương ngũ hành, Đông nhạc Thái sơn nằm ở phía Đông, nơi mặt trời mọc và là nơi khởi nguyên vạn vật. Vậy nên, Thái Sơn thần đóng vai trò quan trọng trong việc chủ sinh, chủ tử. Đồng thời, Đông Nhạc Đại Đế còn thể hiện tầm quan trọng qua việc: Tân cựu tương đại, cố quốc an dân; Diên niên ích thọ, trường mệnh thành tiên; Phúc lộc quan chức, quý tiện cao hạ; Sinh tử chi kỳ, quỷ hồn chi thống.
Trong khoa nghi trai tiếu của Đạo giáo, Đông Nhạc Đại Đế chủ quản quỷ hồn. Trong “Đạo môn định chế”, quyển nhị “Thân Đông nhạc trạng” thời Nam Tống, có đoạn “Cẩn cụ trạng thân văn Đông Nhạc Thiên Tề Nhân Thánh Đế,… Khất thể hành phù mệnh, cáo hạ hữu tư, thích phóng vong hồn lai lâm pháp hội, thứ lệnh u sảng đắc toại siêu sinh”.
“Đông Nhạc Đại Sinh Bảo Sám”, triều Minh, có viết: “Đông nhạc thiên tề đại sinh nhân thánh đế, ứng hồ tạo hóa, sinh vu hỗn độn chi sơ, lập tự âm dương, trấn bỉ phúc viên chi vực, dữ thiên tề cửu.…… Phụng hành thiên lệnh, tể ngự âm tư,…… Tri nhân thọ chi đoản trường, thiết thất thập ngũ tư, dĩ chưởng quyền hành. Hữu tam thập lục nhạc dĩ trừng hung ác, vĩnh tuy bang xã, đại tí dân khu.”
Trong “Nguyên Thủy Thiên Tôn Thuyết Đông Nhạc Hóa Thân Tế Sinh Độ Tử Bạt Tội Giải Oan Bảo Mệnh Diệu Kinh” có viết: “Hỗn độn vị phán, thái cực chi tiên, hữu hỗn nguyên đạo mẫu, thụ thái thượng di la giáo chủ hách thiên huyền anh tổ khí kim luân thiếu hải tông nguyên, tam nguyệt nhị thập bát chi hàng sinh, trường bạch kiến công, hi hoàng thụ hào, sơ tắc thái hoa chân nhân, hán minh thái sơn nguyên soái, luy triều tiết phong đông nhạc đại sinh thiên tề nhân nguyên thánh đế. Khí ứng thanh dương, vị tôn chấn vị, độc cư trung giới, thống nhiếp vạn linh, chưởng nhân gian thiện ác chi quyền, tư âm phủ thị phi chi mục, án phán thất thập nhị tào, hình phân tam thập lục nhạc, trừng gian phạt ác, lục tử chú sinh, hóa hình tứ nhạc tứ thiên thánh đế, phủ dục lục hợp vạn vật quần sinh”.
Lại phải nói vong linh muốn thoát ly Địa Ngục, Minh ty, buộc phải trình tấu vị chưởng quản U Minh – tức U Minh giáo Chủ Cửu U Bạt Tội Thiên Tôn. Đông Nhạc Trượng Nhân hóa thân thành Cửu U Bạt Tội Tôn vậy!
Đông Nhạc Đại Đế là vị đại thần “Chưởng nhân gian thiện ác chi quyền” “Chú tử lục sinh”. Vào dịp tam nguyên ngũ tịch, tứ thời bát tiết, giáp tử canh thân, mỗi nguyệt tam thất, đấu hàng bổn mệnh, sóc vọng cát đản chi thần, kẻ nào thiết lập đàn tràng, quảng trần cung dưỡng, phần hương nhiên đăng, kiền tâm khẩn đảo, quy mệnh Đông Hoa Thượng Tướng Đông Nhạc Đại Sinh Thiên Tề Nhân Nguyên Thánh Đế Uy Quyền Tự Tại Thiên Tôn, tức đắc quốc bình dân nhạc, binh tức cốc đăng, cung hồ thanh ninh, hoàng đồ củng cố. Hạ cập sĩ thứ nam nữ tội nghiệp tiêu trừ, tai suy tẩy đãng, phúc quả trăn thân, diên niên ích toán, gia môn xương thịnh, tử tự miên trường, xuất nhập khởi cư, cát vô bất lợi; quá khứ vong giả, bất kinh địa ngục, tội li quyên tiêu, oan cừu hòa thích, khổ não thuyên bình, cửu u bãi đối, ngũ khổ đình hình, thượng sinh thiên đường, tiêu dao tự tại, khoái nhạc vô biên, dữ đạo hợp chân, nhất thiết hữu tình, quân đăng vô thượng.
Chí tâm xưng niệm
Uy Quyền Tự Tại Thiên Tôn,
Bất khả tư nghị công đức.
Nguồn: Long Môn
Đông Nhạc Đại Đế 东岳大帝 chính là Thái sơn thần 泰山神. Thái sơn thần là vị thần đứng đầu trong thiên hạ ngũ nhạc thần, là quần sơn chi tổ, ngũ nhạc chi tông. Thái sơn thần là do tiên nữ Di Luân 弥轮 vợ của Thiếu Hải 少海 cháu đời thứ 9 của Bàn Cổ 盘古 sinh ra. Theo truyền thuyết, tiên nữ Di Luân ban đêm nằm mộng thấy nuốt 2 mặt trời, thế là liền thụ thai, sinh ra 2 người con, con trưởng tên Kim Thiền 金蝉, con thứ tên Kim Hồng 金虹. Kim Thiền tức Đông Hoa Đế Quân 东华帝君, Kim Hồng tức Đông Nhạc Đại Đế东岳大帝, còn gọi là Đông Nhạc Đế Quân 东岳帝君.

Tượng Đông Nhạc Thánh Đế
Do bởi Kim Hồng có công diệt được yêu quỷ ở núi Trường Bạch 长白, đến thời Phục Hi 伏羲được phong làm Thái sơn Hầu 泰山侯, là Thái Hoa Chân Nhân 泰华真人 nắm giữ sổ sách thiên tiên. Thời Thần Nông 神农được ban làm Thiên Phù Bộ Quan 天符部官 (1), hiệu Phủ Quân 府君. Thời Hán Minh Đế 汉明帝được phong làm Thái sơn Nguyên soái 泰山元帅, cai quản lộc khoa và đẳng cấp chốn nhân gian cùng sổ sách của 18 từng địa ngục, 75 ti kì hạn sinh tử, trở thành thượng ti đứng đầu của Diêm La. Hình tượng của thần là thân mặc áo bào xanh, đầu đội mũ thất xứng màu xanh biếc, bên hông đeo ấn Thông dương thái bình 通阳太平, cưỡi thanh long, thống lĩnh 5900 chúng thần. Thái sơn là đông nhạc trong ngũ nhạc, đứng đầu ngũ nhạc, vô thượng thiên tôn chi đô, là nơi người với trời tương thông. Cho nên Thái sơn Nguyên soái thống lĩnh quần sơn chi thần, xưng là Đông Nhạc Đại Đế. Đông Nhạc Đại Đế có thuật triệu hồn phách của con người, trong Thái sơn có chứa sách ngọc đựng trong hộp vàng, đọc qua có thể dự tri được cát hung của vị lai và thọ mệnh của con người.
Theo truyền thuyết, Đông Nhạc Đại Đế từng triệu một người tên là Hồ Vô Ban 胡毋班 đến Thái sơn, bải Hồ Vô Ban đem thư cho thần Hà Bá 河伯 ở Hoàng hà. Hồ Vô Ban đem thư đến bên Hoàng hà, gõ thuyền hô là Thanh y thị giả 青衣侍者(người hầu của thần mặc áo xanh), anh ta liền được dẫn đến cung Hà Bá, được tiếp đãi thịnh tình. Sau khi hoàn thành sứ mệnh, khi Hồ Vô Bá về lại Thái sơn bẩm báo lại với Đông Nhạc Đại Đế đột nhiên trông thấy phụ thân đã mất của mình mang gông làm khổ dịch, phụ thân nài anh đi xin Đông Nhạc Đại Đế miễn trừ cho khổ dịch, được làm thổ thần. Hồ Vô Ban đi xin Đông Nhạc Đại Đế, Đông Nhạc Đại Đế bảo rằng:
- Sống chết khác đường, không thể gần được.
Hồ Vô Ban không hiểu, cứ một mực khổ cầu. Đông Nhạc Đại Đế đành đáp ứng. Không ngờ sau khi Hồ Vô Ban về lại nhà được hơn hơn năm, mấy người con của ông lần lượt qua đời. Hồ Vô Ban lại đi khẩn cầu Đông Nhạc Đại Đế, Đông Nhạc Đại Đế nghe qua liền nói với Hồ Vô Ban:
- Ta đã nói với anh là ‘sống chết khác đường, không thể gần được’, gọi phụ thân anh đến hỏi rõ việc này.
Phụ thân của Hồ Vô Ban theo lời triệu liền đến. Đông Nhạc Đại Đế hỏi ông ta:
- Ông trước đây thỉnh cầu được trở về làng, muốn tạo phúc cho các môn hộ , nay con cháu của ông chết hết, là tại sao vậy?
Phụ thân của Hồ Vô Ban đáp rằng:
- Tôi xa làng đã lâu, lúc về lại vô cùng vui mừng, trong lòng quả thực nhớ đến mấy đứa cháu, bèn gọi từng đứa từng đứa đến bên cạnh.
Đông Nhạc Đại Đế huấn trách ông ta một hồi. Hồ Vô Ban về lại nhà, những người bên cạnh ông ta không còn bị tai hoạ nữa.
Chú của người dịch
1-Theo http://sanching.org.tw/joinus_6/eq-detail.php?idNo=68, ở đây là “Thiên Phù Đô Quan” 天符都官, không phải "Thiên Phù Bộ Quan" 天符部官.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 25/02/2019
Nguyên tác Trung văn
QUẦN SƠN CHI TỔ ĐÔNG NHẠC ĐẠI ĐẾ
群山之祖东岳大帝
Trong quyển
ĐẠO KINH CỐ SỰ
道经故事
Biên soạn: Dương Ngọc Huy 杨玉辉
Tứ Xuyên văn nghệ xuất bản xã, 2002
Theo Sưu thần kí 搜神记